Manga là gì?

Manga là truyện tranh Nhật Bản, thường in đen trắng, đọc từ phải sang trái và đăng theo kỳ trên tạp chí.

Còn gọi là: truyện tranh Nhật, 漫画.

Định nghĩa

Manga là cách gọi truyện tranh của Nhật Bản. Khi một người Việt nói “đọc manga”, họ thường muốn nói đến truyện tranh do tác giả Nhật vẽ, in đầu tiên ở Nhật, kể cả khi bạn đọc bản dịch tiếng Việt. Chữ này không chỉ một thể loại: manga có truyện hành động, tình cảm, thể thao, trinh thám, hài, kinh dị và nhiều loại khác.

Nguồn gốc của chữ

Chữ 漫画 gồm hai phần: 漫 (man) mang nghĩa “tuỳ hứng, ngẫu hứng” và 画 (ga) là “tranh”. Theo Wikipedia, từ này dùng rộng rãi từ cuối thế kỷ 18, ví dụ trong một cuốn sách tranh của Santō Kyōden năm 1798. Bộ Hokusai Manga (1814 đến 1834) gồm các bản phác thảo của danh hoạ ukiyo-e Hokusai cũng mang tên này, dù nó chưa phải truyện tranh theo nghĩa ngày nay. Nghĩa hiện đại được gắn với họa sĩ Rakuten Kitazawa (1876 đến 1955), người đầu tiên dùng “manga” theo nghĩa đó.

Chính cặp chữ này, đọc theo tiếng Hán Việt là “mạn hoạ”, cũng là gốc của manhwa Hàn Quốc và manhua Trung Quốc. Ba cách gọi cùng một gốc chữ Hán nhưng đã đi theo ba nền xuất bản khác nhau, xem giải nghĩa manhwa và giải nghĩa manhua.

Manga được làm và phát hành thế nào

Theo Wikipedia, manga được đăng nhiều kỳ trong các tạp chí tuyển tập dày, mỗi số có khoảng 20 đến 40 trang cho mỗi bộ. Bộ nào thành công có thể chạy nhiều năm. Các chương sau đó được gom lại thành tập tankōbon, thường bìa mềm, tương đương sách khổ nhỏ ở phương Tây. Bản dịch tiếng Việt in thành sách thường theo đơn vị tập này.

Manga thường in đen trắng, vì thời gian vẽ gấp rút, vì lý do nghệ thuật và vì chi phí in thấp hơn. Cũng có vài bộ in màu, ví dụ Colorful. Truyền thống đọc là từ trên xuống dưới và từ phải sang trái, và phần lớn nhà xuất bản truyện dịch giữ nguyên cách đó.

Cách người đọc Việt dùng chữ này

Ở Việt Nam, “manga” thường được hiểu là tên gọi chung cho truyện tranh Nhật, còn truyện Hàn là manhwa và truyện Trung là manhua. Nhiều độc giả cũng gọi tắt chung chung là “truyện tranh” và chỉ phân biệt khi cần.

Tạp chí xuất bản manga thường nhắm vào từng nhóm độc giả. Shounen nhắm tới thiếu niên, shoujo nhắm tới thiếu nữ, seinen và josei nhắm tới người trưởng thành. Wikipedia lưu ý đây là nhãn về đối tượng mà nhà xuất bản hướng tới, không phải thể loại nội dung, và độc giả thực tế trải rộng mọi độ tuổi và giới tính. Ví dụ, trong số Weekly Shōnen Jump của Shueisha, tạp chí đăng One Piece và Jujutsu Kaisen, người đọc không chỉ là thiếu niên nam.

Những nhầm lẫn thường gặp

  • Manga không phải anime. Manga là truyện in, anime là phim hoạt hình. Nhiều anime chuyển thể từ manga nhưng hai thứ là hai sản phẩm khác nhau.
  • Manga không đồng nghĩa với thể loại. Isekai, thể thao hay hành động đều có thể là manga; xem thể loại thể thao cho một ví dụ.
  • Không phải truyện Nhật nào cũng là manga. Tiểu thuyết nhẹ (light novel) là sách chữ, dù hay có hình minh hoạ.
  • Truyện Hàn hay Trung dùng phong cách Nhật không phải manga nếu nó do tác giả ở nơi khác sáng tác và xuất bản.

Muốn xem manga cụ thể thay vì định nghĩa, hãy vào Thanh Gươm Diệt Quỷ hoặc Blue Lock. Hướng dẫn tìm bản in tiếng Việt chính thức ở bài về đọc bản quyền.

Xem thêm